ประเภทของการตรวจ Sleep Test

การตรวจการนอนหลับ หรือ Sleep Test (Polysomnography - PSG) ตามมาตรฐานทางการแพทย์ระดับสากล (AASM) จะถูกแบ่งออกเป็น 4 ประเภทหลัก (Type 1-4) โดยเรียงตามความละเอียดของอุปกรณ์และสถานที่ตรวจ ดังนี้

​

Type 1: การตรวจแบบเต็มระบบในห้องปฏิบัติการ (Full Attended In-Lab PSG)

• การทำงาน: เป็นการตรวจที่ละเอียดและแม่นยำที่สุด (Gold Standard) โดยผู้ป่วยต้องไปนอนค้างที่โรงพยาบาลหรือคลินิกเฉพาะทาง มีเจ้าหน้าที่คอยเฝ้าสังเกตอาการตลอดทั้งคืนผ่านจอมอนิเตอร์

• ตัวชี้วัดที่บันทึก: มากกว่า 7 ช่องสัญญาณขึ้นไป ได้แก่ คลื่นสมอง (EEG), คลื่นไฟฟ้าหัวใจ (ECG), การเคลื่อนไหวของดวงตาและกล้ามเนื้อขากรรไกร, ลมหายใจ, การขยับของทรวงอกและหน้าท้อง, ระดับออกซิเจนในเลือด และท่าทางการนอน

• เหมาะสำหรับ: ผู้ที่ต้องการวินิจฉัยโรคเกี่ยวกับการนอนหลับทุกรูปแบบ เช่น หยุดหายใจขณะหลับ (OSA), ขากระตุกขณะหลับ (PLMD) หรือภาวะนอนสะดุ้ง ฝันร้ายรุนแรง

​

Type 2: การตรวจแบบเต็มระบบนอกสถานที่ (Unattended Full PSG)

• การทำงาน: อุปกรณ์และจำนวนสายเซนเซอร์ที่ติดจะเหมือนกับ Type 1 ทุกประการ (บันทึกคลื่นสมองและคลื่นไฟฟ้าต่างๆ ครบถ้วน) แต่ข้อแตกต่างคือ ไม่มีเจ้าหน้าที่คอยเฝ้าในคืนที่ตรวจ โดยผู้ป่วยมักจะมาติดอุปกรณ์ที่โรงพยาบาลในช่วงเย็น แล้วกลับไปนอนที่บ้านของตัวเอง

• เหมาะสำหรับ: ผู้ที่นอนแปลกที่ไม่ได้เลย หรือผู้ที่ต้องการความแม่นยำสูงแต่ไม่สะดวกนอนค้างที่โรงพยาบาล

​

Type 3: การตรวจคัดกรองระบบทางเดินหายใจ (Home Sleep Apnea Testing - HSAT)

• การทำงาน: เป็นการตรวจที่เน้นดูระบบทางเดินหายใจเป็นหลัก โดยลดจำนวนสายลงเหลือประมาณ 4–7 ช่องสัญญาณ อุปกรณ์จะกะทัดรัดขึ้น สามารถนำกลับไปติดตรวจเองที่บ้านได้ง่าย

• ตัวชี้วัดที่บันทึก: ลมหายใจเข้าออก, การขยับของอก/หน้าท้อง, ระดับออกซิเจนในเลือด และอัตราการเต้นของหัวใจ (จะไม่มีการวัดคลื่นสมอง ทำให้ไม่รู้ระดับความลึกของการนอนที่แน่ชัด)

• เหมาะสำหรับ: ผู้ที่มีความเสี่ยงสูงต่อภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น (OSA) ชัดเจน เช่น กรนดังมาก สะดุ้งตื่นมาสำลักน้ำไหล และไม่มีโรคประจำตัวร้ายแรงอื่นๆ

​​

Type 4: การตรวจคัดกรองระดับต้น (Continuous single or dual bioparameter)

• การทำงาน: เป็นการตรวจวัดสัญญาณชีพเพียง 1–2 อย่างเท่านั้น ส่วนใหญ่จะใช้เครื่องวัดออกซิเจนในเลือดปลายนิ้ว (Pulse Oximeter) บันทึกค่าต่อเนื่องตลอดทั้งคืนเพื่อดูว่ามีช่วงที่ออกซิเจนตกจากการหยุดหายใจหรือไม่

• เหมาะสำหรับ: ใช้เป็นขั้นแรกในการคัดกรองเบื้องต้นมากๆ หรือใช้ติดตามผลการรักษาในรายที่ทราบอาการแน่ชัดแล้ว ไม่สามารถนำมาใช้ยืนยันการวินิจฉัยโรคได้ร้อยเปอร์เซ็นต์

​​